Ο όρμος Άγιου Παντελεήμονα - Αρχαία Μάραθος

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ ΤΗΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Αρχαία Μάραθος

 Η περιοχή αυτή λίγο έξω από τον Αστακό και πολύ κοντά στο λιμάνι στο πλατυγιάλι είναι συνυφασμένη με το ομώνυμο εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα κτίσμα του 1876 όπως μαρτυρά μαρμάρινη επιγραφή επάνω απο την είσοδο.

Ο όρμος αυτός είναι ένα φυσικό απάνεμο λιμάνι απο την αρχαιότητα έως τον 19 αιώνα, υπάρχουν ακόμη οι πέτρινες προβλήτες μέσα στην θάλασσα 

Το συγκεκριμένο αυτό λιμάνι (όπως αναφέρουν πηγές με γνώση στην ιστορία του) χρησιμοποιούταν ως ασφαλές αγκυροβόλιο μικρών πλοίων και κατά τον 19ο μ.Χ. αιώνα είχαν χτιστεί εκεί αποθήκες και βυρσοδεψεία ως αποτέλεσμα των εμπορικών δραστηριοτήτων που σχετίζονταν με το βελανίδι.

 Στη δυτική πλευρά του όρμου και πάνω σε έναν κωνικό λοφίσκο υπάρχει ένα μικρό φρούριο με έξι ημικυκλικούς πύργους, χτισμένο πιθανόν κατά το τέλος της κλασικής περιόδου προκειμένου να αντιμετωπιστούν πειρατικές επιδρομές.

Κατά μία άποψη, ο γραφικός ορμίσκος του Αγίου Παντελεήμονα, στην Αιτωλοακαρνανία, αποτελούσε ασφαλές λιμάνι της αρχαίας πόλης του Αστακού. Κατά άλλους, η οχυρωμένη Ακρόπολη στην κορυφή του λόφου, πολύ κοντά στον όρμο, σχετιζόταν με την αρχαία πόλη Μάραθο ή λειτουργούσε ως καταφύγιο για τις πειρατικές επιδρομές.

Όποια και να ήταν η χρήση της θέσης στην αρχαιότητα, το σίγουρο είναι ότι τα μνημεία της περιοχής, αρχαία και νεότερα, βρίσκονται μέσα σε ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο, αρκετά αλώβητο, παρά τη γειτνίασή του με το Πλατυγιάλι, που μετατράπηκε σε Ναυτιλιακή Βιομηχανική Περιοχή.

Εκείνο που παρατηρούμε στο τείχος είναι ότι οι ογκόλιθοι πέρα από το πόσο σφιχτά είναι δεμένοι μεταξύ τους παρουσιάζουν και ένα ελαφρώς φούσκωμα προς τα έξω - αυτό φαίνεται καθαρά στις φωτογραφίες- και κάνει τα τείχη της πόλης να φαίνονται από μακριά στιβαρά και απόρθητα

΄΄ο καθηγητής της αρχαιολογίας και Διευθυντής του Προγράμματος Ανασκαφής και Αναστήλωσης της αρχαίας Μεσσήνης Πέτρος Θέμελης, περιγράφει γιατί τα τείχη είχαν αυτή την μορφή και αναφέρει,χαρακτηριστικά:

"Το φούσκωμα της πέτρας της δίνεις

μια ζωντανια. Είναι σα να πιέζεται και φουσκώνει ο μυς της. Δηλαδή βάζει δύναμη για σηκώσει το βάρος! Είναι μια αισθητική η οποία είναι σκόπιμη. Δεν είναι τίποτα τυχαίο! Θα μπορούσαν να τον είχαν λείο τον τειχο και όμως, τον έκαναν έτσι για να φουσκώνουν οι πέτρες για να δείχνουν αυτή την αντοχή και την δύναμη που εκπέμπουν. Μπορεί από μέσα να μην ξέρεις τι είνα, αλλά όταν βλέπεις από έξω λες τι δυνατό τείχος ειναι. Αυτή την εντύπωση πέτυχαν οι αρχαιοι" σχόλιο του George Babani

Η ακρόπολη προστατεύονταν απο έξι ημικυκλικούς πύργους εδώ βλέπουμε έναν από αυτούς

Στον νότιο τμήμα του τείχους το οποίο είναι καλύτερα διατηρημένο υπάρχει μία υδρορροή απο πελεκημένη πέτρα ώστε διαφεύγουν τα νερά απο το εσωτερικό

Η θέα από την ακρόπολη προς τον κόλπο του Αστακού και του Ιονίου πελάγους είναι μοναδική

Πολύ κοντά βρίσκεται το λιμάνι στο πλατυγιάλι

Φωτογραφίες από την Ακρόπολη

Ο ναός του Αγίου Παντελεήμονα σύμφωνα με μία μαρμάρινη επιγραφή που υπάρχει επάνω απο την είσοδο εγκαινιάστηκε το 1876 (ΔΟΞΗ ΘΕΟΥ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1876)

Φωτογραφία:

Καραίσκος Τάσος

πληροφορίες:https://iaitoloakarnania.gr/2020/07/o-ormos-tou-agiou-pantelehmona-ston-astako/

                                      Το Τέμενος του Ηρακλέους - Αρχαία Αλυζία

Στον όρμο Βούλκο δυτικά του σημερινού Μύτικα τοποθετείται το λιμάνι της αρχαίας Αλυζίας. Το λιμάνι της ακαρνανικής αυτής πόλης αναφέρεται από τον Στράβωνα (10.2.21) ως ιερό λιμάνι του Ηρακλέους, ενώ σύμφωνα με τον Θουκυδίδη (VII, 31) εκεί υπήρχε ιερό τέμενος του ήρωα, το ονομαζόμενο «Ηράκλειον», καθώς και βωμός αφιερωμένος σε αυτόν. Σύμφωνα με τις αρχαίες πηγές, το Ηράκλειον είχε διακοσμηθεί με έργα του μεγάλου γλύπτη του 4ου αι. π.Χ. Λύσιππου, που παρίσταναν τους άθλους του Ηρακλή......

50 μ δυτικά του ναϋδρίου της Αγ. Τριάδας, ο Κ. Ρωμαίος από το 1919 έως το 1922 ανέσκαψε ένα επιβλητικό επιτάφιο μνημείο του τέλους του 2ου αι. μ. Χ., το οποίο ως προς την αρχιτεκτονική του μορφή, είναι αρκετά σπάνιο στον ελλαδικό χώρο. Ο Κ. Ρωμαίος πιστεύει, επιβεβαιώνοντας τις αναφορές του Στράβωνα και του Θουκυδίδη, ότι το μνημείο αυτό ήταν κτισμένο από τα μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία πάρθηκαν, περίπου στις αρχές του 1ου αι. μ.Χ., από το βωμό του Ηρακλή.

Το μνημείο-μαυσωλείο έχει τετράγωνη κάτοψη και διαστάσεις 9,4 μ.Χ …… μ. και ύψος 2,65 μ. Στο κέντρο του είχε κατασκευαστεί εξ αρχής ένας μαρμάρινος τάφος με μορφή σαρκοφάγου, διαστάσεων 2, 30 Χ 0, 95 μ. Σύμφωνα με την αναπαράσταση του πρώτου ανασκαφέα, το μνημείο αποτελούσε ένα κρηπίδωμα τεσσάρων βαθμίδων, πάνω στο οποίο υψωνόταν μια υπερκατασκευή που έφερε επιστύλιο και γείσο. Πάνω από το τελευταίο υπήρχε θωράκιο, στις τέσσερις γωνίες του οποίου υπήρχε από ένα μαρμάρινο ακρωτήριο. Δύο από τα ακρωτήρια αυτά, διαστάσεων 1,08 μ. Χ 0,85 μ., εκτίθενται σήμερα στο Μουσείο Αγρινίου. Επίσης, στις τέσσερις γωνίες της δεύτερης βαθμίδας του κρηπιδώματος, υπήρχαν προσαρμοσμένες από μία κεφαλή-προτομή γρυπός, του λεγόμενου περσικού τύπου, με κερασφόρο λεοντοκεφαλή. Η βάση και το γέμισμα του μνημείου είχαν κατασκευαστεί από λιθοδομή με τη χρήση κονιάματος (opus incertum), ενώ εξωτερικά το μνημείο ήταν επενδεδυμένο από ντόπιο λευκό ασβεστόλιθο και στην υπερκατασκευή του (από τους ορθοστάτες έως τα ακρωτήρια) από λευκό μάρμαρο (ίσως από την Εύβοια ή κάποιο άλλο νησί).

Σήμερα, γύρω από το μνημείο υπάρχει πληθώρα από διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, ενώ πολύ κοντά σε αυτό, ήρθαν στο φως και επιμήκεις τοίχοι από ναό παλαιοχριστιανικών χρόνων (4ου ή 5ου αι. μ.Χ.).

Κιονόκρανο από το Ιερό
Εκτίθεται στο Ξενοκράτειο αρχαιολογικό μουσείο Μεσολογγίου

Συντεταγμένες

38°40'39"N 20°55'49"E

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

https://www.agrinioculture.gr/.../iroo-tis-archeas-alizias/

                                         Ιερό της Αρτέμιδος Επικρατείας  - Αρχαία Αλυζία 

Στους πρόποδες του Μεγανόρους και στην περιοχή «Δρυμώνας Αρχοντοχωρίου» υπήρχε στα αρχαία χρόνια ένα μικρό ιερό αφιερωμένο στη Θεά Άρτεμης Επικρατείας. Η ίδρυση του ιερού χρονολογείται στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Το ιερό ήταν μικρό γιατί λειτουργούσε, πιθανόν, ως παράρτημα του μεγάλου ιερού της πόλης.

Στον περίβολο, αλλά και στον υπόγειο αποθέτη του ναού, βρέθηκαν εκατοντάδες αφιερώματα τα οποία σήμερα βρίσκονται στις αποθήκες του Μουσείου Πατρών

Το πώμα του θησαυρού του Ιερού
Εκτίθεται στο Ξενοκράτειο αρχαιολογικό μουσείο Μεσολογγίου

Από τις ανασκαφές που έγιναν το 1992/93 από την ομάδα του αρχαιολόγου κ. Λάζαρου Κολώνα (Ι. Μόσχος, κ.ά.), βρέθηκαν στους αποθηκευτικούς χώρους του ιερού αγάλματα της θεάς Άρτεμης, καθώς και άλλα αφιερώματα γυναικών, μιας και τη λατρεία της την ασκούσαν κυρίως γυναίκες (η Άρτεμης ήταν Θεά του κυνηγιού, προστάτης της αγνότητας των κοριτσιών και αγοριών, και των λεχώνων).

Εξέχουσα θέση στο ιερό είχαν οι κοπέλες Καρυάτιδες (παρεκτρέπουσες) οι οποίες χόρευαν ένα λατρευτικό χορό προς τιμή της Άρτεμης.

Σήμερα στον τόπο αυτό υπάρχουν υπολείμματα του ιερού, του ανασκαφέντος αποθέτη, και κατά μήκος του ιερού και δίπλα από το σπήλαιο υπολείμματα ξενώνων των οικημάτων που φιλοξενούσαν τους πιστούς, κυρίως νησιώτες, κατά τις γιορτινές της μέρες.

 Μη αποστέυειν εν τω ιερώ

Επιγραφή απο το ιερό

Εκτίθεται στο Ξενοκράτειο αρχαιολογικό μουσείο Μεσολογγίου

Αποτελέσματα αναζήτησης

''ΚΑΡΥΑ ΟΦΕΛΑΝΔΡΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ''
Η προσφορά της Λακεδαίμονας Καρύας θυγατέρα του Δίωνα βασιλιά της Λακεδαίμονας στο Ιερό

Πληροφορίες :  http://mytikaspress.blogspot.com/2021/05/blog-post_47.html